Değerler ve Küresel Vatandaşlık — İstanbul Lider Koleji Kestel Kampüsü'nde Değerler Eğitimi Nasıl Yürütülüyor?
İstanbul Lider Koleji Bursa Kestel Kampüsü’nde değerler, haftalık çizelgeye eklenmiş tek bir ders olarak değil, anaokulundan Anadolu Lisesi’ne kadar farklı program başlıklarına dağıtılmış bir yaklaşım olarak ele alınır. Bu yaklaşımın üç somut ayağı vardır: Kestel özel anaokulu kademesindeki İyi Oluş modülü, tüm kademelerde yürütülen Sosyal Sorumluluk Projeleri ve dijital etiği konu alan Teknoloji ve Değerler başlığı.
Yaklaşımın en net ifadesi kurumun kendi amaç tanımında geçer. Kurum, çocukları “yaşam boyu öğrenmekten keyif alan, dünyayla bütünleşmiş, zihinleri aydınlık, öz güvenleri yüksek, merak eden, çevre bilinci gelişmiş, sosyal donanımlara sahip bireyler olarak yetiştirmek, önce iyi birer insan olarak topluma kazandırmak” hedefini koyar. “Önce iyi birer insan” ifadesindeki sıralama, akademik hedeflerden önce gelmesi bakımından belirleyicidir.
Değerler Eğitimi Okulda Nereye Yerleşiyor?
Değerler eğitimi konusunda en sık karşılaşılan uygulama, konuyu haftalık bir ders saatine ya da yılda birkaç kez düzenlenen etkinliğe sıkıştırmaktır. Böyle kurgulandığında değerler, öğrenci için ezberlenecek bir liste hâline gelir ve okul günün geri kalanında aynı değerleri uygulama fırsatı yaratmaz.
İstanbul Lider Koleji’nin kurgusu farklıdır: değerler, farklı kademelerde farklı program başlıklarının içine yerleştirilir ve her birinde davranışa dönüşecek bir uygulamaya bağlanır. Anaokulunda bu uygulama sınıf kültürüdür, tüm kademelerde bir sosyal sorumluluk projesidir, teknoloji derslerinde ise çevrim içi karar verme pratiğidir.
Kurumun ayrı bir "Değerler Eğitimi" dersi var mı?
Kurumsal programda “Değerler Eğitimi” adını taşıyan bağımsız bir ders bulunmaz. “Değerler”, anaokulu İyi Oluş modülünün alt programlarından biridir; ortaokul ve Anadolu Lisesi’nde ise Bilim ve Teknoloji Programı’nın içinde Teknoloji ve Değerler başlığı yer alır. Yaklaşımın taşıyıcısı olan asıl uygulama ise dört kademede de yürütülen Sosyal Sorumluluk Projeleri’dir.
Anaokulundaki İyi Oluş modülü ne kapsıyor?
360 Erken Çocukluk Eğitim Programı’nın beş modülünden biri olan İyi Oluş; nezaket, empati, saygı ve sorumluluk başlıklarını ve kapsayıcı bir sınıf kültürünü kapsar. Modülün alt programları Yaşam Becerileri — Montessori ve HighScope ilkeleriyle — ve Değerler’dir. Böylece 36-72 ay aralığındaki çocuk, soyut bir değer anlatımıyla değil, günlük sınıf ilişkileri üzerinden empati ve sorumluluk pratiği yapar.
Sosyal Sorumluluk Projeleri kimleri kapsıyor?
Kurumun ifadesi kapsam bakımından nettir: “Anaokulu döneminden itibaren her öğrenci, danışman öğretmeni rehberliğinde bir Sosyal Sorumluluk projesinde yer alır, projesini ve deneyimini ailesi ve arkadaşları ile paylaşır.” Yani proje seçilmiş öğrencilere ayrılmış bir etkinlik değil, her öğrenciyi kapsayan bir uygulamadır ve her öğrencinin bir danışman öğretmeni vardır. Sürecin rehberlik ayağını rehberlik ve PDR sayfamızda ayrıca ele aldık.
Küresel vatandaşlık ne anlama geliyor?
Kurum bunu iki yerden tanımlar. Lider Öğrenci Geliştirme Programı’nın ikinci başlığı olan 21. Yüzyılın Yeni Temaları, ilkokuldan itibaren küresel bilinç, sağlık okuryazarlığı, çevre okuryazarlığı, dünya vatandaşlığı ve finans-ekonomi-işletme-girişimcilik okuryazarlığını içerir. Küresel Okullar Programı ise bu temaları Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kalkınma hedeflerine bağlar.
Yaklaşımın Dört Bileşeni
İyi Oluş Modülü (Anaokulu)
Nezaket, empati, saygı ve sorumluluk başlıkları ile kapsayıcı sınıf kültürü. Alt programları Yaşam Becerileri (Montessori ve HighScope ilkeleri) ve Değerler’dir.
Sosyal Sorumluluk Projeleri (Dört Kademe)
Anaokulu döneminden itibaren her öğrenci, danışman öğretmeni rehberliğinde bir projede yer alır; projesini ve deneyimini ailesi ile arkadaşlarıyla paylaşır.
Teknoloji ve Değerler (Ortaokul ve Lise)
Bilim ve Teknoloji Programı’nın etik ayağı. Çevrim içi ortamda ahlaki karar verme, bilgi doğrulama ve dijital davranışın sonuçlarını bilme.
Küresel Okullar Programı
Birleşmiş Milletler’in 17 sürdürülebilir kalkınma hedefinin bütün ders müfredatlarında işlenmesi ve projelendirilmesi; akreditasyon süreci tamamlanmıştır.
Bu dört bileşen yaş sırasına göre birbirinin üzerine biner ve her biri bir öncekinin kazandırdığını daha geniş bir çevreye taşır. İyi Oluş modülü en dar çemberde çalışır: 36-72 ay aralığındaki bir çocuk için empati, arkadaşının oyuncağını istemeden almanın ne anlama geldiğini fark etmektir; saygı, sırasını beklemektir; sorumluluk, kendi eşyasını yerine koymaktır. Bu yaştaki değer eğitimi ancak somut ve tekrarlanabilir olduğunda işe yarar; modülün kapsayıcı sınıf kültürü vurgusu da bu yüzden içeriğin kendisi kadar önemlidir.
Sosyal Sorumluluk Projeleri çemberi genişletir. Öğrenci artık yalnızca sınıf içi ilişkilerini değil, okulun dışındaki bir ihtiyacı görmeye ve ona karşı bir sorumluluk üstlenmeye başlar. Uygulamanın iki ayrıntısı burada belirleyicidir. Birincisi, her öğrencinin bir danışman öğretmeni vardır — proje çocuğun tek başına altından kalkması beklenen bir ödev değil, rehberlik edilen bir süreçtir. İkincisi, öğrenci projesini ve deneyimini ailesi ve arkadaşlarıyla paylaşır — yani çalışma, anlatılabilir hâle geldiğinde tamamlanmış sayılır. Bu paylaşım aşaması, çocuğun yaptığı işi kendi cümleleriyle savunmasını gerektirdiği için hem dil hem de karakter tarafında çalışır.
Teknoloji ve Değerler ile Küresel Okullar Programı ise çemberi en geniş hâline getirir. Biri, öğrencinin çevrim içi dünyadaki davranışını etik bir zemine oturtur; diğeri, öğrendiği her dersi dünya ölçeğinde bir hedefe bağlar. İstanbul Lider Koleji Bursa Kestel Kampüsü’nde bu dört bileşen birbirinden bağımsız etkinlikler olarak değil, aynı yaklaşımın yaşa göre genişleyen halkaları olarak planlanır.
Anaokulundan İtibaren Her Öğrenci Bir Projede
İstanbul Lider Koleji’nin değerler yaklaşımının en somut ve en kapsayıcı uygulaması Sosyal Sorumluluk Projeleri’dir. Kurumun tanımı şudur: “Anaokulu döneminden itibaren her öğrenci, danışman öğretmeni rehberliğinde bir Sosyal Sorumluluk projesinde yer alır, projesini ve deneyimini ailesi ve arkadaşları ile paylaşır.”
Bu tek cümlede dört ayrı taahhüt vardır ve dördü de ölçülebilir niteliktedir.
Başlangıç yaşı: anaokulu. Sosyal sorumluluk, çoğu okulda ortaokul ya da lise yıllarına ertelenen bir konudur. Kurum başlangıcı 36-72 ay aralığına çeker; bu yaşta proje elbette basittir, ancak alışkanlığın kurulduğu yaş da budur.
Kapsam: her öğrenci. Uygulama gönüllü katılıma ya da seçilmiş bir gruba bırakılmaz. Program tanımı “her öğrenci” ifadesiyle kurulur.
Yöntem: danışman öğretmen rehberliği. Öğrenci projeyi tek başına yürütmez; süreçte kendisine eşlik eden bir öğretmeni vardır. Bu, projenin niteliğini de belirler — çocuk fikir bulmakta zorlandığında ya da tıkandığında sistem içinde bir destek noktası bulunur.
Çıktı: aile ve arkadaşlarla paylaşım. Proje, sunulduğunda tamamlanmış sayılır. Paylaşım aşaması, öğrencinin yaptığı işi kendi cümleleriyle anlatmasını, sorulara cevap vermesini ve deneyimini değerlendirmesini gerektirir.
Kestel özel ilkokul kademesindeki Yaşam Becerileri Eğitim Programı bu uygulamayı doğrudan destekler. Kurumsal tanımıyla program, “topluma hizmet çalışmalarına katılım” yoluyla öğrencilere “iş birliği, problem çözme, çatışma çözümü, yaratıcı ve eleştirel düşünme becerileri” kazandırır. Böylece sosyal sorumluluk yalnızca bir iyilik pratiği değil, aynı zamanda beceri kazandıran bir öğrenme alanı olarak konumlanır.
Kestel Kampüsü’nde yürütülen güncel projeleri Haberler ve Duyurular sayfamızdan ve Instagram’da @istanbulliderkolejikestel hesabımızdan takip edebilir, çocuğunuzun sınıfında bu yıl hangi projenin yürütüldüğünü WhatsApp’tan sorabilirsiniz.
Yaklaşım Öğrenciye Ne Kazandırıyor?
Sınıf İçinde Empati ve Sorumluluk
İyi Oluş modülünün nezaket, empati, saygı ve sorumluluk başlıkları, değerleri anlatılan bir konu olmaktan çıkarıp günlük sınıf ilişkisinin parçası hâline getirir.
Sorumluluk Üstlenme Deneyimi
Anaokulundan itibaren yürütülen sosyal sorumluluk projesi, öğrenciye kendi başlattığı bir işi sonuna kadar götürme ve anlatma deneyimi kazandırır.
Dijital Etik
Teknoloji ve Değerler başlığı, çevrim içi ortamda ahlaki karar verebilen, bilginin doğruluğunu test edebilen ve davranışının sonuçlarını bilen bir kullanıcı profilini hedefler.
Dünya Ölçeğinde Bağlam
Küresel Okullar Programı akreditasyonu ile Birleşmiş Milletler’in 17 sürdürülebilir kalkınma hedefi tüm ders müfredatlarına entegre edilir.
Bu kazanımlar arasında en az bilinen ve en çok ihtiyaç duyulan başlık dijital etiktir. Teknoloji ve Değerler, Bilim ve Teknoloji Programı’nın içinde yer alır ve kurumun tanımıyla amacı şudur: “Ahlaki online kararlar alabilen, teknolojiyi doğru kullanan, internet ortamında ulaştığı bilgilerin doğruluğunu test edebilen, online davranışlarının etik ve yasal sonuçlarını bilen öğrenciler yetiştirmek.” Bu tanımdaki dört yeterlilik — karar verme, doğru kullanım, bilgi doğrulama ve sonuçları bilme — bugün bir gencin en sık zorlandığı alanlara denk düşer. Kodlama ve robotik dersleriyle aynı program çatısı altında yer alması da bilinçli bir tercihtir: teknolojiyi üretmeyi öğrenen öğrenci, aynı programda onu etik biçimde kullanmayı da öğrenir. Bu bağlantıyı kodlama ve robotik sayfasında ayrıca ele aldık.
İkinci öne çıkan başlık dünya ölçeğindeki bağlamdır. Küresel Okullar Programı, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı’nın girişimidir ve UNESCO’nun Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitime Yönelik Küresel Eylem Programını destekler. Programın merkezindeki hedefler, kurumun aktarımıyla “2015 yılında 193 dünya hükümetinin tamamı tarafından müzakere edilen ve kabul edilen 17 amaçtan” oluşur. İstanbul Lider Koleji, 2023-2024 eğitim öğretim yılı itibarıyla Global Schools Program taahhüdünü imzalayarak bu hedefleri bütün ders müfredatlarında işleme ve projelendirme kararı almış ve akreditasyon sürecini tamamlamıştır. Ayrıntısı Küresel Okullar Programı sayfasındadır.
Bu iki başlığın ortak yanı, değerleri yerel bir öğütten çıkarıp uygulanabilir bir çerçeveye bağlamalarıdır. Bir öğrencinin çevre bilinci, sınıfta anlatılan bir konu olarak kaldığında hatırlanmaz; bir sürdürülebilirlik hedefine bağlanmış proje olarak yürütüldüğünde ise ölçülebilir bir çalışmaya dönüşür. Kurumun eğitim anlayışında yer alan “Saygı, sevgi, etik anlayışımız, çevreye, yaşama ve bireylere saygımız ve farkındalığımız yüksektir” ifadesi de bu uygulamalarla somutlaşır. Kestel Kampüsü Kurucusu Halil Ülker’in ifadesiyle: “Eğitim, sadece bilgi aktarmak değil; aynı zamanda değerler kazandırmak ve geleceği birlikte inşa etmektir.”
“Bir sene boyunca anaokulunda oğlum eğitim gördü. Ve ondaki değişimi herkes fark ediyor. Gerek öğretmenlerimiz gerek se idaremizden çok memnunuz. İlkokula da burada devam etmek istiyoruz.”
“Okulumuz, öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimini desteklemeyi hedefleyen, iş birliği ve ekip çalışmasına önem veren bir eğitim ortamı sunmaktadır. Eğitim-öğretim süreçlerinde gelişime açık bir yaklaşım benimsenmekte, güvenli ve düzenli bir öğrenme ortamı oluşturulmasına özen gösterilmektedir.”
Kaynak: okul.com.tr değerlendirmeleri
Bu Sayfada Geçen Terimler
İyi Oluş Modülü
360 Erken Çocukluk Eğitim Programı’nın beş modülünden biri. Nezaket, empati, saygı ve sorumluluk başlıklarını ve kapsayıcı bir sınıf kültürünü kapsar. Alt programları, Montessori ve HighScope ilkeleriyle yürütülen Yaşam Becerileri ile Değerler’dir.
Sosyal Sorumluluk Projeleri
Anaokulu döneminden itibaren her öğrencinin danışman öğretmeni rehberliğinde yer aldığı proje uygulaması. Öğrenci projesini ve deneyimini ailesi ve arkadaşlarıyla paylaşır. Dört kademede de yürütülür ve ortaokul program başlıkları arasında ayrıca yer alır.
Teknoloji ve Değerler
Bilim ve Teknoloji Programı’nın etik ayağı. Ahlaki çevrim içi kararlar alabilen, teknolojiyi doğru kullanan, internet ortamında ulaştığı bilgilerin doğruluğunu test edebilen ve çevrim içi davranışlarının etik ve yasal sonuçlarını bilen öğrenciler yetiştirmeyi amaçlar.
21. Yüzyılın Yeni Temaları
Lider Öğrenci Geliştirme Programı’nın ikinci başlığı. İlkokuldan itibaren küresel bilinç, sağlık okuryazarlığı, çevre okuryazarlığı, dünya vatandaşlığı ve finans-ekonomi-işletme-girişimcilik okuryazarlığını kapsar.
Küresel Okullar Programı
Global Schools Program. Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı’nın girişimi olup UNESCO’nun Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitime Yönelik Küresel Eylem Programını destekler. İstanbul Lider Koleji 2023-2024’te taahhüdü imzalamış ve akreditasyon sürecini tamamlamıştır.
Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri
2015 yılında 193 dünya hükümetinin tamamı tarafından müzakere edilerek kabul edilen 17 amaçtan oluşan dizi. İstanbul Lider Koleji bu hedefleri bütün ders müfredatlarında işleme ve projelendirme kararı almıştır.
Değerler ve Küresel Vatandaşlık Hakkında Merak Edilenler
Değerlerin programda nerede durduğu, sosyal sorumluluk projelerinin kapsamı, küresel vatandaşlık ve dijital etik hakkında en çok sorulan soruların yanıtlarını derledik.
Okulda ayrı bir değerler eğitimi dersi var mı?
Kurumsal programda “Değerler Eğitimi” adını taşıyan bağımsız bir ders bulunmaz; değerler farklı program başlıklarının içine yerleştirilir. Anaokulunda İyi Oluş modülünün alt programlarından biri doğrudan “Değerler” adını taşır. Ortaokul ve Anadolu Lisesi’nde Bilim ve Teknoloji Programı’nın içinde Teknoloji ve Değerler başlığı yer alır. Yaklaşımın dört kademeyi kapsayan asıl taşıyıcısı ise Sosyal Sorumluluk Projeleri’dir.
Sosyal sorumluluk projesine tüm öğrenciler katılıyor mu?
Evet. Kurumun tanımı şöyledir: anaokulu döneminden itibaren her öğrenci, danışman öğretmeni rehberliğinde bir sosyal sorumluluk projesinde yer alır ve projesini ile deneyimini ailesi ve arkadaşlarıyla paylaşır. Uygulama gönüllülüğe ya da seçilmiş bir gruba bırakılmaz. Her öğrencinin bir danışman öğretmeni bulunması, projenin tek başına altından kalkılması beklenen bir ödev değil, rehberlik edilen bir süreç olduğu anlamına gelir.
Anaokulunda değerler eğitimi nasıl veriliyor?
360 Erken Çocukluk Eğitim Programı’nın beş modülünden biri olan İyi Oluş; nezaket, empati, saygı ve sorumluluk başlıklarını ve kapsayıcı bir sınıf kültürünü kapsar. Modülün alt programları, Montessori ve HighScope ilkeleriyle yürütülen Yaşam Becerileri ile Değerler’dir. 36-72 ay aralığındaki çocuk için bu içerik soyut anlatım yoluyla değil, günlük sınıf ilişkileri üzerinden — sıra bekleme, paylaşma, kendi eşyasını toplama gibi somut davranışlarla — işlenir.
Küresel vatandaşlık okulda ne anlama geliyor?
İki farklı yerden tanımlanır. Lider Öğrenci Geliştirme Programı’nın ikinci başlığı olan 21. Yüzyılın Yeni Temaları, ilkokuldan itibaren küresel bilinç, sağlık okuryazarlığı, çevre okuryazarlığı, dünya vatandaşlığı ve finans-ekonomi-işletme-girişimcilik okuryazarlığını kapsar. Küresel Okullar Programı ise bu temaları Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kalkınma hedeflerine bağlar ve hedeflerin bütün ders müfredatlarında işlenmesini sağlar.
Küresel Okullar Programı akreditasyonu tamamlandı mı?
Evet. Okul, 2023-2024 eğitim öğretim yılı itibarıyla Global Schools Program taahhüdünü imzalayarak Birleşmiş Milletler’in ilan ettiği sürdürülebilir kalkınma hedeflerini bütün ders müfredatlarında işleme ve projelendirme kararı almış ve akreditasyon sürecini tamamlamıştır. Program, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Çözümleri Ağı’nın girişimidir ve UNESCO’nun Sürdürülebilir Kalkınma için Eğitime Yönelik Küresel Eylem Programını destekler.
Dijital ortamdaki davranışlar konusunda bir çalışma yapılıyor mu?
Evet. Bilim ve Teknoloji Programı’nın içinde yer alan Teknoloji ve Değerler başlığı, ahlaki çevrim içi kararlar alabilen, teknolojiyi doğru kullanan, internet ortamında ulaştığı bilgilerin doğruluğunu test edebilen ve çevrim içi davranışlarının etik ve yasal sonuçlarını bilen öğrenciler yetiştirmeyi amaçlar. Buna ek olarak rehberlik programının kademe bazlı başlıkları arasında güvenli teknoloji kullanımı ve zorbalığı önleme çalışmaları da yer alır.
Değerler yaklaşımı akademik programın neresinde duruyor?
Ayrı bir alanda değil, akademik programın içinde durur. Küresel Okullar Programı kapsamında sürdürülebilir kalkınma hedefleri bütün ders müfredatlarında işlenir; 21. Yüzyılın Yeni Temaları mevcut derslerin içine yerleştirilir; Teknoloji ve Değerler, teknoloji derslerinin bir başlığıdır. Kurumun amaç tanımındaki sıralama da bu konumlandırmayı açıklar: çocukları çok yönlü bireyler olarak yetiştirmek ve “önce iyi birer insan olarak topluma kazandırmak”.
